Je staat op het perron en de trein komt niet. Of je bus verschijnt gewoon niet op de halte. Vertragingen en uitval in het openbaar vervoer zijn een grote bron van frustratie voor reizigers. Maar wist je dat je in veel gevallen recht hebt op compensatie? In dit artikel leggen we uit welke vergoedingsregelingen gelden en hoe je je geld terugkrijgt.
NS: Geld Terug Bij Vertraging
NS heeft een eigen compensatieregeling: Geld Terug Bij Vertraging. De regeling werkt als volgt:
- 30-60 minuten vertraging: 50% van de ritprijs terug
- 60+ minuten vertraging: 100% van de ritprijs terug
- Abonnementhouders: Een vaste vergoeding per vertraging, afhankelijk van het type abonnement
De vertraging wordt gemeten op het moment van aankomst op je eindbestemming — niet op vertrek. Als je door een vertraagde trein je overstap mist en daardoor veel later aankomt, telt de totale vertraging op je eindbestemming.
Hoe claim je bij NS?
- Ga naar ns.nl/geld-terug binnen 3 maanden na de reis
- Log in met je NS-account
- Selecteer de vertraagde reis (wordt automatisch herkend bij OV-chipkaart)
- De vergoeding wordt binnen enkele werkdagen uitbetaald
Bij een los kaartje (e-ticket) kun je de claim indienen via de NS-website of de NS-app met je ordernummer.
EU-Verordening treinpassagiersrechten
Sinds juni 2023 geldt de herziene Europese Verordening (EU) 2021/782 voor treinpassagiersrechten. Deze verordening geeft reizigers in heel Europa minimumrechten bij vertragingen:
- 60-119 minuten vertraging: Minimaal 25% van de ticketprijs terug
- 120+ minuten vertraging: Minimaal 50% van de ticketprijs terug
- Recht op verzorging: Bij langere vertragingen heb je recht op maaltijden en verfrissingen in verhouding tot de wachttijd
- Overnachting: Als je door vertraging moet overnachten, moet de vervoerder hotelovernachting en vervoer regelen (indien praktisch mogelijk)
- Alternatief vervoer: Bij een vertraging van meer dan 60 minuten mag je kiezen tussen terugbetaling van het ticket of een alternatieve route
De NS-regeling is gunstiger dan het EU-minimum: NS vergoedt 50% vanaf 30 minuten en 100% vanaf 60 minuten. Je krijgt automatisch de gunstigste regeling.
Compensatie bij andere vervoerders
Naast NS rijden er meerdere treinvervoerders in Nederland. Hun compensatieregelingen:
- Arriva: Vergelijkbare regeling als NS. Claim via arriva.nl. Bij 30+ minuten vertraging: 50% terug, bij 60+ minuten: 100% terug.
- Keolis (Blauwnet): Compensatie bij vertraging van 30+ minuten. Claim via het contactformulier op de website.
- Qbuzz: Voor treinvervangende diensten gelden de compensatieregels van de opdrachtgevende vervoerder.
Busvervoer: compensatie en rechten
Voor stads- en streekbussen geldt de EU-verordening voor treinrechten niet. Buspassagiers vallen onder de EU-Verordening 181/2011 voor buspassagiersrechten, maar deze geldt vooral voor langeafstandsbussen (meer dan 250 km). Voor regionaal busvervoer zijn de rechten beperkter:
- Er is geen wettelijke compensatieregeling voor reguliere stadsbussen en streekbussen bij vertraging of uitval
- Bij structurele problemen kun je een klacht indienen bij de vervoerder en bij de provinciale concessieverlener
- De OV Ombudsman kan bemiddelen bij klachten over alle vormen van openbaar vervoer
Problemen met de OV-chipkaart
Veelvoorkomende problemen met de OV-chipkaart en hoe je ze oplost:
- Vergeten in of uit te checken: Je kunt bij de vervoerder een verzoek indienen om de onterecht afgeschreven instaptarief terug te krijgen. NS biedt dit aan via de app (maximaal 5x per jaar gratis).
- Defecte kaart: Bij een defecte OV-chipkaart kun je bij ov-chipkaart.nl een vervangende kaart aanvragen. Het saldo wordt overgezet.
- Onterechte afschrijving: Controleer je reishistorie op ov-chipkaart.nl. Bij fouten kun je een correctie aanvragen bij de betreffende vervoerder.
Abonnementen en compensatie
Als je een treinabonnement hebt (Dal Vrij, Altijd Vrij, Traject Vrij), gelden aparte compensatieregelingen:
- NS Jaarkaart: Bij structurele vertragingen op je traject kun je aanspraak maken op de Geld Terug Bij Vertraging-regeling per vertraagde reis.
- Dal Vrij / Altijd Vrij: Compensatie per vertraagde reis via ns.nl/geld-terug.
- Bij landelijke storingen: NS biedt soms een collectieve compensatie aan voor abonnementhouders bij grote storingen.
Waar kun je klagen?
Als je er met de vervoerder niet uitkomt, heb je verschillende opties:
- Klacht bij de vervoerder — Dien eerst een formele klacht in bij de klantenservice
- OV Ombudsman — De OV Ombudsman behandelt klachten over alle OV-vervoerders in Nederland
- Klacht.nl — Maak je klacht publiek via Klacht.nl
- ILT — De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op de naleving van passagiersrechten
Veelgestelde vragen
Krijg ik compensatie als ik de trein heb gemist door een vertraagde bus?
Alleen als de bus- en treinreis op hetzelfde ticket zijn geboekt (bijv. een internationaal treinticket met voorvervoer). Bij een losse OV-chipkaartreis zijn het juridisch aparte reizen en geldt de compensatie alleen per vervoerder.
Hoelang heb ik om compensatie aan te vragen?
Bij NS is de termijn 3 maanden na de reisdatum. Bij andere vervoerders verschilt dit; check de voorwaarden op de website. De Europese verordening geeft geen specifieke claimtermijn, maar wacht niet te lang.
Kan ik naast compensatie ook schadevergoeding eisen?
De standaardcompensatie dekt de ticketprijs. Voor gevolgschade (bijv. gemiste vlucht, gemiste afspraak) kun je in theorie een schadeclaim indienen, maar dit is in de praktijk lastig te verhalen. Bewaar altijd bewijs van de extra kosten.
Waar vind ik meer informatie over OV-passagiersrechten?
Bezoek ConsuWijzer of de website van de ILT voor officiële informatie over je rechten als OV-reiziger.