Je wasmachine begeeft het na 2,5 jaar, terwijl de fabrieksgarantie maar 2 jaar was. Of je telefoon van €1.000 gaat kapot na 14 maanden. Pech gehad? Niet per se. De wettelijke garantie in Nederland biedt consumenten bescherming die verder gaat dan de fabrieksgarantie. In dit artikel leggen we uit wat je rechten zijn.
Fabrieksgarantie vs. wettelijke garantie
Er is een belangrijk verschil tussen deze twee:
- Fabrieksgarantie — Dit is een vrijwillige garantie van de fabrikant of verkoper. Meestal 1 tot 2 jaar. Dit is een extra, géén beperking van je rechten.
- Wettelijke garantie (conformiteitseis) — Je hebt recht op een product dat voldoet aan wat je er redelijkerwijs van mag verwachten. Dit recht staat in artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek en kent geen vaste termijn.
De wettelijke garantie is dus niet gebonden aan een termijn van 1 of 2 jaar. De vraag is: hoelang mag je verwachten dat het product meegaat?
Hoelang moet een product meegaan?
De verwachte levensduur hangt af van het type product, de prijs en wat gebruikelijk is:
- Wasmachine (€500-€800): 7-10 jaar is een redelijke verwachting
- Smartphone (€800-€1200): 3-4 jaar
- Laptop (€600-€1500): 4-5 jaar
- Televisie (€400-€1000): 5-8 jaar
- Koelkast (€400-€800): 10-15 jaar
Het Europees Consumenten Centrum en organisaties zoals de Consumentenbond hanteren richtlijnen voor redelijke levensduur. De rechter maakt een afweging per geval.
Hoe claim je je wettelijke garantie?
- Neem contact op met de verkoper — Niet de fabrikant, maar de verkoper is je aanspreekpunt voor de wettelijke garantie. Dit is de winkel of webshop waar je het product hebt gekocht.
- Beschrijf het gebrek — Leg uit wat er mis is en waarom je vindt dat het product niet voldoet aan de redelijke verwachting.
- Verwijs naar de wet — Noem artikel 7:17 BW (conformiteitseis). Je hoeft geen jurist te zijn, maar het helpt als je laat zien dat je je rechten kent.
- Eis reparatie of vervanging — In eerste instantie mag je kiezen tussen reparatie en vervanging. De verkoper mag een alternatief bieden als jouw keuze onredelijk is.
- Escaleer indien nodig — Weigert de verkoper? Dien een klacht in bij de Geschillencommissie of ga naar de kantonrechter.
Sinds 2022: versterkte consumentenbescherming
Met de implementatie van de Europese Richtlijn Verkoop van Goederen (Richtlijn 2019/771) in het Nederlandse recht per 27 april 2022, zijn de regels verder versterkt:
- Bewijslast eerste 2 jaar bij de verkoper — Als het product binnen 2 jaar na aankoop een gebrek vertoont, wordt vermoed dat het gebrek al bij levering bestond. De verkoper moet het tegendeel bewijzen.
- Updateverplichting — Voor producten met digitale elementen (smart-TV, smartphone, etc.) moet de verkoper updates leveren gedurende de periode die je redelijkerwijs mag verwachten.
- Recht op prijsvermindering of ontbinding — Als reparatie of vervanging niet mogelijk is, heb je recht op een passende prijsvermindering of kun je de koop ontbinden.
Afschrijving: je krijgt niet altijd het volledige bedrag terug
Als je recht hebt op je geld terug (ontbinding), wordt er meestal rekening gehouden met afschrijving. Je hebt het product immers al een tijd gebruikt. Bij een wasmachine die na 4 jaar kapotgaat (verwachte levensduur: 8 jaar) heb je nog recht op ongeveer 50% van de aankoopprijs, in de vorm van reparatie, vervanging of geld terug.
Tweedehands producten
Ook bij tweedehands producten geldt de wettelijke garantie, maar de verwachtingen zijn lager. Je mag van een tweedehands product minder verwachten dan van een nieuw product. De verkoper mag de bewijslastomkering (normaal 2 jaar) beperken tot minimaal 1 jaar.
Veelgestelde vragen
De winkel zegt dat de garantie is verlopen. Klopt dat?
De fabrieksgarantie is misschien verlopen, maar de wettelijke garantie niet per se. De wettelijke garantie hangt af van de verwachte levensduur, niet van een vaste termijn. Verwijs naar artikel 7:17 BW.
Moet ik het bonnetje nog hebben?
Je moet kunnen aantonen wanneer en waar je het product hebt gekocht. Een bankafschrift, bestelbevestiging of e-mail volstaat ook — het hoeft niet per se het originele bonnetje te zijn.
Kan de verkoper mij doorverwijzen naar de fabrikant?
De verkoper mag dat proberen, maar juridisch is hij jouw aanspreekpunt. De verkoper is verantwoordelijk op grond van de koopovereenkomst. Je mag altijd de fabrieksgarantie proberen, maar als die is verlopen, richt je je tot de verkoper voor de wettelijke garantie.
Waar vind ik meer informatie?
Raadpleeg ConsuWijzer over garantie of het Europees Consumenten Centrum voor grensoverschrijdende aankopen.