Mijn Klacht:

Schimmel trekt zich niets aan van A-label, klachten vooral uit goed geïsoleerde huizen
Dick de Moor
Lisa Hissink
Dick de Moor

Lisa Hissink
21 mei, 06:03 • Aangepast 13 juni, 02:04 • 5 minuten leestijd

© RTV Utrecht / Joost Danvers
Provincie Utrecht – Ook met betere isolatie en renovaties blijft schimmel een hardnekkig probleem in sociale huurwoningen. Woningcorporatie Woonin in Utrecht is er zo druk mee dat er een ‘chef schimmel’ is aangewezen. Maar de voorgenomen huurbevriezing frustreert de aanpak van schimmel. Zo’n 230 corporaties en branchevereniging Aedes maakten daarom vandaag bekend naar de rechter te stappen om de huurbevriezing terug te draaien.
Ongeveer 30 procent van de huurwoningen in Nederland kampt met schimmel- en vochtproblemen. Het kan zorgen voor ernstige gezondheidsklachten, zoals astma en allergie. Een van de belangrijkste trends die we in 2024 zagen bij de Huurcommissie is een flinke stijging van het aantal zaken rond schimmel, lekkages en tocht, zegt voorzitter Pieter Heerma. Meer dan 5.800 huurders startten een zogeheten gebrekenzaak om een onafhankelijke en onpartijdige uitspraak te krijgen, blijkt uit het jaarverslag van de Huurcommissie.
Renoveren en isoleren, dat lijkt dé oplossing. Toch blijkt het niet zo eenvoudig. Woonin laat RTV Utrecht weten dat 20 procent van de schimmelmelders een huis huurt met energielabel E, F of G. 80 procent zit dus in beter geïsoleerde woningen, vaak zijn ze net opgeknapt. Woningcorporatie De Alliantie, in onder meer Amersfoort en Soest, herkent dit beeld.
Schimmelspecialist en schimmelteam
Woonin kreeg maar geen grip op de situatie en daarom hebben ze sinds vorig jaar zomer voor een andere aanpak gekozen. We hebben iemand in dienst die fulltime bezig is met alle schimmelmeldingen. Hij gaat op huisbezoek en beoordeelt de situatie. Er kan sprake zijn van een technisch probleem, maar vaak blijkt het ook een kwestie van voorlichting.
Toch blijkt in de praktijk dat deze informatie vaak onvoldoende blijft hangen. Verhuisdrukte of onduidelijkheid over de werking van ventilatiesystemen kunnen leiden tot verkeerd gebruik, waardoor vocht zich ophoopt. De nieuwe aanpak kost gemiddeld duizend euro per woning, zegt Woonin.
Ook woningcorporatie De Alliantie heeft het thema schimmel tot topprioriteit gemaakt. Een kernteam schimmel – dat onder meer bestaat uit bewonersbegeleiders – handelt meldingen af, houdt inspectierondes, geeft voorlichting en probeert de problemen zo grondig mogelijk aan te pakken.
Hoe kan dat?
Volgens een woordvoerder van Woonin komen de schimmelproblemen deels door een gebrek aan kennis. Huurders weten bijvoorbeeld onvoldoende over de mechanische ventilatie.
Ventileren is essentieel. De mechanische ventilatie moet de hele dag op de laagste stand. Het ventilatierooster en ventilatieventiel moeten de hele dag openstaan. Zijn er geen roosters? Dan moet in elke kamer een raam een beetje openstaan.
De Alliantie noemt het probleem hardnekkig, maar ziet geen toename van meldingen. Net als Woonin ziet de corporatie een gebrek aan kennis over bijvoorbeeld mechanische ventilatie. We informeren onze bewoners proactief met tips om schimmel te voorkomen. Naast ventileren krijgen huurders bijvoorbeeld het advies om een schimmelreiniger te gebruiken en een wisser in de badkamer.
Schimmel helemaal oplossen is een illusie
Woningcorporatie De Alliantie
Schimmel- en vochtproblemen komen volgens De Alliantie in veel woningen voor, van oud tot nieuw, van groot tot klein. Schimmel helemaal oplossen is een illusie, stelt de corporatie. Het probleem naar een aanvaardbaar niveau brengen, is onze ambitie. En daar hebben de corporaties hun huurders hard bij nodig. Want wat we niet weten, kunnen we ook niet oplossen.
Woonin in Utrecht schrijft de schimmelmeldingen ook toe aan de coronamaatregelen en de energiecrisis. Door ramen gesloten te houden om energie te besparen en minder te verwarmen, ontstaan ideale omstandigheden voor schimmelgroei.
De Alliantie ziet verschillende oorzaken: bouwkundige gebreken, achterstallig onderhoud, veranderende weersomstandigheden (zoals hogere luchtvochtigheid) én gebruikersgedrag.
60 miljoen investeren
Woningcorporatie Portaal, verhuurder in de regio’s Utrecht en Amersfoort, zegt dat schimmel prioriteit is in de begroting. We pakken bijvoorbeeld dit jaar landelijk 32 complexen aan met schimmelklachten. Dat is een investering van ongeveer 60 miljoen euro.
De oorzaak van vocht en schimmel is tweeleding, zegt Portaal. Het kan liggen aan bewonersgedrag – ventilatie of te weinig verwarming – of aan een lekkage of oorzaak in de constructie van een gebouw.
Schimmel door bewonersgedrag is volgens Portaal niet te voorkomen. We hebben helaas soms te maken met bewoners die ventilatiesystemen uitzetten of dichtzetten. Of bewoners die de deuren en ramen zo dicht mogelijk houden om minder energie te verbruiken. Daardoor ventileren ze onvoldoende. We informeren onze bewoners hierover zo goed mogelijk en we helpen hen met advies.
Afrekenen met de schimmel is dus niet zo eenvoudig. Voor een deel van onze complexen kan, gezien de bouwstijl in bepaalde periodes, soms alleen een ingrijpende en kostbare ingreep een blijvende oplossing bieden.
Vaak hebben bewoners er zelf al alles aan gedaan
De Woonbond
De Woonbond, die opkomt voor huurders, vindt dat de schuldvraag niet te makkelijk afgeschoven moet worden. Verhuurders wijten de schimmel vaak aan het gedrag van de huurders, maar vaak hebben bewoners er zelf al alles aan gedaan.
Ook een gebrek aan financiële middelen kan een rol spelen, benadrukt De Woonbond. En niet toevallig komt schimmel in minder dan 10 procent van de koopwoningen voor, terwijl het in bijna een kwart van alle huurwoningen voorkomt.
Aanpak onder druk
Zowel Woonin, De Alliantie als Portaal hekelen de voorgenomen huurbevriezing van het kabinet. Het houdt in dat woningcorporaties de huren tijdelijk niet mogen verhogen. Het lijkt gunstig voor huurders, maar volgens de corporaties komt het onderhouds- en verduurzamingsbudget onder druk te staan.
Woningcorporaties vinden de voorliggende huurbevriezing voor 2025 en 2026 een schending van de Nationale Prestatieafspraken, waaronder onderhoud en isolatie.
Corporaties bouwen, verduurzamen en beheren zonder directe subsidies, benadrukt de De Alliantie. Ons investeringsvermogen komt uit huurinkomsten. Wat we niet kunnen dekken, moeten we lenen of financieren met verkoop van woningen.
Woonin zit met vragen. We gaan alsnog door met onze plannen, maar we krijgen nu wel minder geld. De vraag is of we het nog kunnen betalen. Over een halfjaar gaat de corporatie evalueren. Dan zien we of er genoeg geld overblijft voor meer.
Portaal noemt beoogde huurbevriezing van het kabinet een enorme aanslag op de investeringskracht van corporaties.
Brancheorganisatie Aedes en zo’n 230 corporaties sommeren minister Keijzer nu dus via de rechter om de afspraken alsnog na te komen.