Je staat op het vliegveld en je vlucht is vertraagd of geannuleerd. Frustrerend, maar er is goed nieuws: als consument heb je sterke rechten. De Europese Verordening (EG) Nr. 261/2004 geeft vliegtuigpassagiers recht op compensatie, verzorging en bijstand bij vertragingen, annuleringen en instapweigering. In dit artikel leggen we uit wanneer je recht hebt op compensatie en hoe je dit claimt.
Wanneer geldt de EU-verordening?
De verordening is van toepassing op:
- Alle vluchten die vertrekken vanuit de EU (ongeacht de luchtvaartmaatschappij)
- Vluchten die aankomen in de EU met een EU-luchtvaartmaatschappij
- IJsland, Noorwegen en Zwitserland vallen ook onder de regeling
De verordening geldt niet voor vluchten van buiten de EU naar de EU met een niet-EU-maatschappij (bijv. een vlucht van New York naar Amsterdam met een Amerikaanse airline).
Compensatie bij vertraging
Bij een vertraging van 3 uur of meer op de eindbestemming heb je recht op financiële compensatie:
- €250 — Vluchten tot 1.500 km
- €400 — Vluchten binnen de EU van meer dan 1.500 km, en alle andere vluchten van 1.500 km tot 3.500 km
- €600 — Vluchten van meer dan 3.500 km buiten de EU
Compensatie bij annulering
Bij een annulering heb je recht op dezelfde compensatiebedragen, tenzij:
- De annulering meer dan 14 dagen voor vertrek is meegedeeld
- De annulering 7-14 dagen voor vertrek is meegedeeld én je een alternatieve vlucht is aangeboden die maximaal 2 uur eerder vertrekt en maximaal 4 uur later aankomt
- De annulering minder dan 7 dagen voor vertrek is meegedeeld én je een alternatieve vlucht is aangeboden die maximaal 1 uur eerder vertrekt en maximaal 2 uur later aankomt
Buitengewone omstandigheden
De luchtvaartmaatschappij hoeft geen compensatie te betalen als de vertraging of annulering het gevolg is van buitengewone omstandigheden die niet voorkomen hadden kunnen worden:
- Extreme weersomstandigheden (sneeuwstorm, vulkaanuitbarsting)
- Politieke instabiliteit of veiligheidsrisico's
- Stakingen van luchtverkeersleiders (niet van het eigen personeel)
- Onverwachte veiligheidsrisico's (bird strikes in bepaalde gevallen)
Let op: Technische problemen zijn in principe géén buitengewone omstandigheid. Een luchtvaartmaatschappij kan zich hier dus niet op beroepen.
Recht op verzorging
Ongeacht de oorzaak van de vertraging heb je bij langere vertragingen recht op verzorging:
- Vanaf 2 uur vertraging: Eten en drinken, twee gratis telefoongesprekken of e-mails
- Overnachting nodig: Hotelovernachting en vervoer van en naar het hotel
- Vertraging van 5+ uur: Je mag afzien van de vlucht en je ticket laten terugbetalen
Hoe claim je compensatie?
- Documenteer alles — Bewaar je boarding pass, boekingsbevestiging, foto's van het informatiebord op het vliegveld, en ontvangstbewijzen van gemaakte kosten.
- Dien een claim in bij de luchtvaartmaatschappij — Gebruik het klachtenformulier op de website van de airline. Vermeld je vluchtnummer, datum, vertraging en het gevraagde compensatiebedrag.
- Wacht op reactie — De airline heeft 6 weken om te reageren.
- Geen of onbevredigend antwoord? — Schakel de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) in. Dit is de Nederlandse handhavende instantie voor passagiersrechten.
- Alternatief: claimbureau — Bedrijven als EUclaim of AirHelp kunnen de claim voor je indienen. Ze werken op no-cure-no-pay basis maar rekenen een commissie (meestal 25-35%).
Verjaringstermijn
In Nederland kun je tot 2 jaar na de vluchtdatum compensatie claimen (op basis van de Europese verordening en Nederlandse verjaringsregels). Wacht niet te lang, want het wordt lastiger om bewijs te verzamelen naarmate de tijd verstrijkt.
Overstapvluchten
Bij een overstapvlucht met één boeking geldt de vertraging op je eindbestemming. Als je door een vertraagde eerste vlucht je aansluiting mist en daardoor meer dan 3 uur later op je eindbestemming aankomt, heb je recht op compensatie. De afstand wordt berekend op basis van de totale route.
Veelgestelde vragen
Heb ik ook recht op compensatie bij een pakketreis?
Ja. De EU-verordening geldt voor alle lijnvluchten en chartervluchten, ook als onderdeel van een pakketreis. Je kunt de compensatie claimen bij de luchtvaartmaatschappij.
De airline biedt een voucher aan in plaats van geld. Moet ik dat accepteren?
Nee. Je hebt recht op compensatie in geld. Een voucher hoef je alleen te accepteren als je dat zelf wilt. De airline mag dit niet opleggen.
Waar vind ik meer informatie?
Bezoek de website van de ILT voor officiële informatie over passagiersrechten, of het Europees Consumenten Centrum voor hulp bij grensoverschrijdende vluchten. ConsuWijzer biedt ook informatie over reizigersrechten.